De Meerwaarde vmbo - burgerschap en denominatie

24-3-2015

Geloven in burgerschap

De Meerwaarde in Barneveld is een protestants-christelijke vmbo-school (2.035 leerlingen, alle leerwegen). In het fraaie nieuwe gebouw worden de lessen gegeven in lokalen en op leerpleinen. Jan Koolhof is docent aardrijkskunde, geschiedenis en maatschappijleer en tevens coördinator burgerschapsonderwijs. Aan hem de vraag: hoe is de relatie tussen de protestants-christelijke identiteit en burgerschapsonderwijs?

Koolhof: "Wederzijds respect, waarin leerlingen zich ten volle kunnen ontplooien, is voor De Meerwaarde belangrijk.. Dat respect komt mede voort uit het geloof dat wij voor God allemaal even waardevol zijn. Burgerschap is voor ons in de eerste plaats verantwoord omgaan met de  wereld waarin wij leven. In ons schoolplan staat dan ook: 'uit verwondering over de schepping, willen we leerlingen leren zorg te dragen voor mensen, dieren, planten en de rest van de schepping'."

Burgerschapsvorming kan volgens Koolhof niet alleen bestaan uit het aanbieden van kennis: "Het gaat ook om houding en gedragingen. Deze vaardigheden worden verkregen door te doen, te ervaren en te leren van en met elkaar. Het is de taak van de school kinderen te laten ervaren dat burgerschapscompetenties ertoe doen. Op De Meerwaarde doen we al veel aan burgerschapsvorming zonder dat dit als zodanig wordt benoemd. Burgerschap is geen apart vak, maar zit verweven in allerlei vakken, leergebieden en activiteiten. Wel krijgen onze leerlingen in de onderbouw Leefstijl, dat is een vast onderdeel van het lesprogramma, waarin burgerschap uitgebreid aan de orde komt. Zo is onze visie op identiteitsvorming, zowel op persoonlijk als op levensbeschouwelijk vlak, de kern van het vak godsdienst. Verder geven we hier uiting aan in de dagelijkse openingen die gezamenlijk met leerlingen plaatsvinden."

Op de website van De Meerwaarde staat bij 'onderwijsvisie': 'De belangrijkste drijfveren om iets te willen leren zijn persoonlijke motivatie en emotionele betrokkenheid. Wij bereiken dit bij leerlingen door leren betekenisvol en zinvol te maken. Dat betekent voor De Meerwaarde een praktische manier van leren.' In hoeverre is dit ook van toepassing bij de invulling van burgerschapsonderwijs? Koolhof: "In de kerndoelen van elk leergebied zijn er verbindingen te leggen met de praktische invulling van burgerschap. Bij mens & maatschappij staat bijvoorbeeld: 'de leerling leert hoofdzaken over geestelijke stromingen die in de Nederlandse multiculturele samenleving een belangrijke rol spelen en leert respect op te brengen voor verschillen in opvattingen'. Dat komt bij ons bij meerdere vakken en in alle leerjaren aan de orde. Daarnaast besteden we er aandacht aan door middel van speciale projecten die we door het jaar heen organiseren. Als voorbeeld noem ik een bezoek van leerlingen uit 2gt die een bezoek brengen aan het plaatselijke Van Lodenstein College en daar kennismaken met het reformatorische onderwijs. Nog een voorbeeld is het project 'ontwikkelingslanden', waarin leerlingen corresponderen met leeftijdsgenoten in Afrika. Weer een ander project gaat over de multiculturele samenleving en wordt afgesloten met een multicultureel ontbijt." Koolhof wil graag meer zicht op de opvattingen, houdingen en gedragingen van de leerlingen, om het onderwijsaanbod daar beter op af te kunnen stemmen: "Om die reden doen we binnenkort een 0-meting via het programma Burgerschap Meten. We zijn benieuwd!"