Domein participatie

20-3-2015

Meedoen aan de samenleving kan op verschillende niveaus (klas, school, vereniging, buurt, stad, regio, land etc.) en kan zich richten op verschillende aspecten: sociaal, cultureel, politiek, economisch. Participeren is afhankelijk van motivatie:willen participeren. Voor de meeste kinderen (en volwassenen) geldt dat zij graag mee willen doen: meedoen in sociale verbanden, meedenken over oplossingen en meebeslissen over zaken die hun aangaan.

Participatie vereist inzicht en vertrouwen in het eigen kunnen. De wil om te participeren komt voort uit een combinatie van belangen (individueel/groep), betrokkenheid bij aspecten van de omgeving of samenleving en een daarop gebaseerd gevoel van verantwoordelijkheid. Betrokkenheid, verantwoordelijkheid en participatie hangen cyclisch met elkaar samen: ze versterken elkaar en zijn voorwaardelijk voor elkaar. Kunnen en willen participeren vraagt om sociaal-communicatieve vaardigheden en een voldoende sterk zelfbeeld en zelfvertrouwen om intenties om te zetten in gedrag.
Toch participeren niet alle kinderen (en volwassenen). Door uitsluiting voelen sommigen zich niet meer betrokken bij bepaalde sociale verbanden, bijvoorbeeld in de klas. En negatieve ervaringen met participatie zullen de drempel om dit in andere situaties wel te doen, verhogen. Een geleidelijke opbouw van participatiemogelijkheden en positieve ervaringen zal bijdragen aan het ontwikkelen en in stand houden van de wil om te participeren.