Obs Overhoeks

24-3-2015

Burgerschap in alle vakken

 

Obs Overhoeks in Amsterdam-Noord gaat zijn zesde schooljaar in. De school groeit met de nieuwe wijk Overhoeks (gelegen aan de IJ) mee: jaarlijks komen er twee groepen bij. Maar het succes alleen aan externe omstandigheden toeschrijven, zou de school tekortdoen. Het is ook de internationaal georiƫnteerde onderwijsfilosofie die veel ouders aanspreekt.

Carola Siebeling en Minneke Wiewel vormen samen de directie van Overhoeks: "Wij leggen het accent op effectief leren. Onze visie is dat kinderen zich maximaal moeten kunnen ontplooien. De basisvaardigheden van rekenen, taal en lezen staan centraal. Voor de zaakvakken, de creatieve vakken en vakken zoals techniek, ict, geestelijke stromingen en de sociaal-emotionele ontwikkeling werken we volgens het International Primary Curriculum (IPC)." Een concept met alle aandacht voor burgerschap.

IPC, ontwikkeld voor de internationale scholen van Shell, werkt op basis van thema's, waardoor de vakken onderling meer samenhang krijgen. Voor dit schooljaar staan bij Overhoeks onderwerpen op het programma als 'het regenwoud', 'wereldwijde handel', 'op reis' en 'mythes, legendes en verhalen'. Siebeling: "Wij hebben een populatie met een diversiteit aan etnische achtergronden. IPC speelt daar optimaal op in. Wij willen dat de kinderen kennis hebben van de overeenkomsten en verschillen tussen het leven in de verschillende thuislanden en Nederland. Dat ze in staat zijn elkaars individualiteit en onafhankelijk te respecteren en inzien dat 'anders' niet hetzelfde is als 'ongelijkwaardig'. Dat ze manieren leren om tot wederzijds voordeel met anderen samen te werken. In onze visie zijn dat allemaal kenmerken van volwaardig burgerschap."

Burgerschap krijgt eveneens aandacht in een andere fundamentele component van IPC, namelijk maatschappelijke vorming. Bij Overhoeks is deze primair gericht op het leven als lid van een groep. De kinderen worden onderwezen in de belangrijkste politieke en sociale instituties en systemen, de rechten en verantwoordelijkheden van het individu als lid van de groep en de verantwoordelijkheden die een groep heeft voor haar leden. Wiewel: "Concreet gaat het dan over individuen en groepen, staatsburgerschap, gezond en redzaam gedrag en festiviteiten. Maatschappelijke vorming is bij ons verweven in alle vakken. Wij hebben voor drie leeftijden doelen gesteld. Als kinderen 7 jaar zijn moeten ze bijvoorbeeld de regels kennen van de groep waartoe ze behoren en kennis hebben van factoren die hun gezondheid kunnen schaden of verbeteren. Kinderen van 9 jaar oud dienen onder meer te weten dat ze rechten en verantwoordelijkheden hebben en te begrijpen dat festiviteiten te maken hebben met geloof en geschiedenis. Aan het eind van het schooljaar waarin kinderen 12 jaar zijn geworden, willen we dat ze kennis hebben van belangrijke internationale organisaties en van de verschillende vormen van staatsbestuur, waaronder die van Nederland en het thuisland. Ook vinden we het belangrijk dat ze inzien dat het gedrag van individuen het leven van anderen kan beĆÆnvloeden."

Siebeling en Wiewel beseffen dat het niet zo eenvoudig is om vast te stellen in hoeverre het werken volgens het International Primary Curriculum ook daadwerkelijk leidt tot meer burgerschapscompetenties bij leerlingen: "Dit punt is nog in ontwikkeling. Wij streven naar effectief leren. Dan wil je ook weten of burgerschapsonderwijs tot het gewenste effect leidt.  Dit schooljaar willen we assessments afnemen bij leerlingen om hun competenties te meten."