Stichting Consent

24-3-2015

Het eigen geluk organiseren

 

Scholen hebben hun eigen visie en ambitie als het gaat om het invulling geven aan burgerschapsonderwijs. Maar bijna alle scholen maken deel uit van een samenwerkingsverband, aangestuurd door een vorm van overkoepelend gezag. Aangezien burgerschap nauw samenhangt met ideologie en eventueel denominatie, is het interessant te onderzoeken in hoeverre er in dit opzicht vruchtbare interferentie bestaat tussen schools en bovenschools.

Alfons Timmerhuis is lid van het College van Bestuur van Stichting Consent. Deze beheert alle openbare basisscholen in de gemeenten Enschede, Dinkelland, Oldenzaal en Losser: 33 scholen voor (speciaal) basisonderwijs, met daarbinnen een gecertificeerd aanbod van Montessori-, Dalton-, Freinet- en Jenaplanonderwijs en een Internationale school.

In 2012 heeft Consent in samenspraak met alle betrokkenen een Strategisch Perspectief geformuleerd, een blik vooruit tot 2022. Timmerhuis: "Uitgangspunt is een goede basiskwaliteit van de scholen, die erop gericht is dat kinderen goed leren rekenen, lezen en schrijven. Maar we willen meer zijn dan dat. Er zijn drie speerpunten: leren leren, leren communiceren en leren je eigen geluk te organiseren. Met name die laatste ambitie heeft veel raakvlakken met burgerschap. Om hun eigen geluk te kunnen organiseren, moeten kinderen leren met elkaar om te gaan, van elkaar te leren, meningen uit te wisselen en respect te hebben voor elkaar. Wij realiseren ons dat 'leren je eigen geluk organiseren' niet een alledaags onderwijsdoel is. We leven in een tijd van 'SMART', maar dit heb je niet zo maar SMART. Zeker niet als je bedenkt dat het om 33 scholen gaat, waarbij je natuurlijk ook ruimte wilt laten voor de eigenheid van de scholen."

Centraal in de wisselwerking tussen gezamenlijkheid enerzijds en de autonomie van de scholen anderzijds staat een leerlingbenadering die uitgaat van positive behavior support. Timmerhuis: "Onze scholen hebben het niet over pesten, maar over goed gedrag. Die opvatting werken we samen met wetenschappers van de Universiteit Twente uit in de PEP-aanpak. PEP staat voor Positief Educatie Programma. Burgerschap heeft in onze visie alles te maken met goed leren omgaan met elkaar. De basis daarvan is een positieve houding ten opzichte van de ander. Inzien dat jouw geluk direct samenhangt met dat van de ander. Een ander fenomeen in onze organisatie dat nauw samenhangt met burgerschap, is de leerlingenraad, die op bijna alle scholen functioneert. Dat gaat het meer over 'gezamenlijk het eigen geluk organiseren', waarbij aspecten als medezeggenschap, participatie, bereidheid te luisteren en compromissen te sluiten een belangrijke rol spelen. Stuk voor stuk burgerschapscompetenties."

Terwijl de algemene ambities in het Strategisch Perspectief van toepassing zijn op alle scholen die deel uitmaken van Consent, is het aan de individuele scholen hoe ze die uitwerken in de individuele visie en in de dagelijkse schoolpraktijk: "Wij vragen van de scholen commitment aan het Strategisch Perspectief. Dat betekent niet dat de scholen verplicht zijn zich volledig te verbinden aan PEP, om een voorbeeld te noemen. Wij stimuleren het en scheppen ook de voorwaarden, maar de scholen hebben alle vrijheid in de wijze waarop ze hun kinderen leren het eigen geluk te organiseren. Het is van groot belang dat de mensen in de school eigenaar worden van de acties die ze ondernemen. Dat het niet iets is wat van bovenaf wordt opgelegd."